Merhabalar! Feg olarak “Koalalar tehlike altında mı” konusunda aklınızdaki soruları yanıtlamak için buradayız.
Koalalar tehlike altında mı? Kayseri’de bir akşam, Avustralya’dan gelen görüntüler ve içimde büyüyen huzursuzluk
Kayseri’de kışa yakın bir akşamdı. Camın kenarına oturmuş, elimde sıcak çay, dışarıda griye dönmüş gökyüzünü izliyordum. Şehir her zamanki gibi sessizdi ama içimde garip bir hareket vardı; sanki bir şey olacakmış gibi, sanki uzakta bir yerlerde dünya biraz daha hızlı kırılıyordu.
Telefonu açtığımda hiçbir şey aramıyordum aslında. Ama ekranda karşıma çıkan bir video her şeyi değiştirdi.
Alevlerin içinde koşmaya çalışan küçük bir Koala.
O an boğazım düğümlendi. Videoyu durduramadım ama izlemek de kolay değildi. Gözlerim istemsizce doldu. Kendime kızdım; “Bu kadar etkilenmek normal mi?” diye düşündüm. Ama sonra fark ettim ki mesele benim duygusal olmam değildi. Mesele, dünyanın bir yerinde sessizce kaybolan hayatlardı.
Bir videoyla başlayan kırılma: Koalalar tehlike altında mı?
O gece arama çubuğuna tek bir şey yazdım: “Koalalar tehlike altında mı?”
Cevaplar hızlıydı ama içimi rahatlatmadı. Evet, koalalar tehlike altındaydı. Habitat kaybı, orman yangınları, iklim değişikliği… Hepsi birer cümle gibi duruyordu ekranda. Ama benim için o cümleler kelime değil, birer görüntüydü artık.
Aklımda sürekli o küçük canlı vardı. Yanmış ağaçların arasında kalan bir yaşam. Sanki Kayseri’de değil de dünyanın öte ucunda değil de tam kalbimin içinde bir şey yanıyordu.
Dürüst olayım, o an kendimi çok çaresiz hissettim. Sanki hiçbir şey yapamıyormuşum gibi. Ve bu his, insanın içini en çok kemiren şeylerden biri.
Uzak bir kıtanın acısı neden bu kadar yakın hissettiriyor?
Bunu kendime defalarca sordum. Avustralya benim için sadece bir harita noktasıydı. Ama o video, o canlı gözler, o yavaş hareket eden beden… bir anda mesafeyi yok etti.
Sanki insanlık aynı odada yaşıyor da bir köşede yangın çıkmış gibi. Herkes görüyor ama herkesin eli farklı bir şeyle meşgul.
O gece uyumakta zorlandım.
Koalaların dünyası: Sessiz bir ormanın kırılgan dengesi
Ertesi gün daha sakin kafayla araştırmaya devam ettim. Koala aslında sanıldığı kadar güçlü bir tür değilmiş. Okaliptüs ormanlarına bağımlı yaşamları var. Yani bir tür yemek listesi gibi düşün; o liste yok olursa yaşam da bitiyor.
En çok dikkatimi çeken şey şu oldu: Koalalar çok yavaş. Sadece hareketleri değil, yaşam ritimleri de yavaş. Bu yavaşlık onları sevimli yapıyor ama aynı zamanda savunmasız hale getiriyor.
Ormanlar küçüldükçe, kaçacak yerleri de kalmıyor.
Ve en acısı, yangınlar sadece ağaçları değil, onların hafızasını da siliyor gibi.
İnsan eliyle daralan yaşam alanları
Habitat kaybı kelimesi ilk bakışta soğuk geliyor. Ama anlamını düşündüğümde bambaşka bir şeye dönüşüyor.
Bir evin duvarlarının her gün biraz daha yaklaştığını hayal et. Önce bahçe küçülüyor, sonra oda daralıyor, sonra nefes almak zorlaşıyor.
Koalalar için olan tam olarak bu.
Avustralya’da şehirleşme arttıkça ormanlar parçalanıyor. Parçalanan orman, bütünlüğünü kaybediyor. Ve o bütünlük yok olduğunda, yaşam zinciri de kırılıyor.
Ben Kayseri’de otururken bile bunu düşünmekten kendimi alamadım. Çünkü şehirde bile bazen nefesin daraldığını hissediyorsun. Betonun arasında kaybolan ağaçlar, gölgesini kaybeden sokaklar…
Belki de mesele sadece Avustralya değildi.
Yangınlar, iklim ve geri dönüşü olmayan anlar
En çok içimi yakan şeylerden biri de yangın görüntüleri oldu. Ağaçlar saniyeler içinde yok oluyor. Ve onların içinde yaşayan her şey…
Bir düşünce kafama takıldı: “Bir an, bir hayatı tamamen silebilir mi?”
Cevap evet gibi görünüyordu.
İklim değişikliği artık uzak bir kavram değil. Her yaz biraz daha sıcak, her kış biraz daha dengesiz. Ve bu değişim en çok hassas türleri vuruyor.
Koalalar da bunlardan biri.
Kayseri’de yürürken: Uzak acıların yakına dönüşmesi
Bir gün Erciyes tarafına doğru yürüyüşe çıktım. Hava soğuktu, nefesim buhar oluyordu. Ağaçlar yapraksızdı ama yine de ayakta duruyorlardı.
O an garip bir şekilde aklıma yine koalalar geldi.
Bir ağaca baktığımda artık sadece bir ağaç görmüyordum. Bir yaşam alanı, bir ev, bir dünya görüyordum.
İçimde hem hayal kırıklığı vardı hem de garip bir farkındalık. Çünkü bazı şeyleri öğrendiğinde geri dönmek mümkün olmuyor.
Daha önce “doğa” dediğim şey, artık “yaşam ağı” olmuştu.
Ve bu ağın bir yerinden kopan her ip, başka bir yerden hissediliyordu.
Küçük bir tür, büyük bir uyarı
Koala bana şunu öğretti: Büyük felaketler bazen küçük canlıların sessizliğiyle başlar.
Onlar bağırmaz. Protesto etmez. Sadece yok olurlar.
Ve yok oluş, çoğu zaman sessiz olur.
Bu düşünce beni rahatsız etti. Çünkü insan genelde yüksek sesleri duyar. Ama sessiz kayıpları kaçırır.
Umut var mı? Koalaların geleceği üzerine düşündüklerim
Tüm bu karanlık düşüncelerin arasında küçük bir ışık da vardı. Araştırdıkça bazı koruma projelerini gördüm. Ormanların yeniden dikilmesi, koruma alanlarının genişletilmesi, veteriner destekleri…
Ama en önemlisi, farkındalık.
İnsanlar bir şeyi ne kadar çok konuşursa, o şey o kadar görünür oluyor.
Ve görünür olan şey, tamamen yok olamıyor.
Bu düşünce bana biraz nefes aldırdı.
İnsanın değiştirme gücü
Bazen tek bir insanın ne yapabileceğini küçümsüyoruz. Ama sonra şunu hatırlıyorum: Her büyük değişim küçük bir fark edişle başlıyor.
Benim için bu hikâye bir video ile başladı. Başkasının hayatında bir belgesel, bir haber, bir fotoğraf olabilir.
Ama başlangıç aynı: fark etmek.
Koalalar için de belki en önemli şey bu fark edişin büyümesi.
Kayseri’deki pencere ve uzak ormanlar arasındaki bağ
Şimdi camdan dışarı baktığımda hâlâ Kayseri’yi görüyorum. Ama zihnimde başka bir pencere daha var artık. O pencerede Avustralya’nın okaliptüs ormanları, yavaş hareket eden gölgeler ve sessiz bir yaşam var.
İki görüntü birbirine çok uzak gibi. Ama içimde artık aynı hikâyenin parçaları gibi duruyorlar.
Son düşünceler: Sessiz bir türün bıraktığı ses
Koala bana sadece bir türün hikâyesini anlatmadı. Aynı zamanda dünyanın ne kadar kırılgan olduğunu da gösterdi.
Koalalar tehlike altında mı?
Evet.
Ama belki daha önemli soru şu: Biz bu tehlikeyi ne kadar duyuyoruz?
Çünkü bazı şeyler yok olurken bile konuşmaya devam eder. Rüzgârda, ağaçların arasında, yangından kalan sessizlikte…
Ben o sessizliği artık daha net duyuyorum.
Değerli Feg okurları, “Koalalar tehlike altında mı” hakkındaki bu içeriğimizin sonuna ulaştınız. Umarız faydalı olmuştur!
Bunu da Okuyun: Çarşaf siyah olmak zorunda mı ?