İRK Bitig Dini Mi?
Her şeyin bir anlamı olmalı, değil mi? Mesela, İzmir’de bir kafe de arkadaşlarla kahve içerken, birden “İRK bitig dini mi?” diye sormak aklınıza gelebilir. (Tamam, belki bu soruyu ben sordum ama durun, bana gelmeyin!) Gerçekten de böyle bir şey var mı? Yani, İRK bitig diye bir şey ne demek, bir dini akıma mı dönüşüyor? Ya da bir tür hayat felsefesi mi? Düşüncelerim karışırken, “Bu konuya el atmak lazım!” dedim. Ama bir yandan da şüphelerim var. Yani, “İRK” ve “bitig” kelimeleri kulağa çok da ciddi gelmiyor. Acaba böyle şeyleri yazarken çok mu kafa yoruyorum?
1. İRK Bitig Ne Anlama Geliyor?
İRK bitig dininden bahsetmeden önce, “İRK” ve “bitig”in anlamını netleştirelim. Öncelikle, “İRK” kelimesi, Türkçe’de aslında bir şey ifade etmiyor. Ama bir de “bitig” var. Bir dakika! Bitig, eski Türkçe’de “kitap” veya “yazılı belge” anlamına geliyor. Yani, “İRK bitig” aslında yanlış anlamadan korkarak yazıyorum ama, bir çeşit eski Türkçe yazılı belge olabilir. Tabi bu da işin felsefi kısmı. Ama bir din mi? Hani o eski kitapların bir din haline gelmesi falan gibi bir şey mi?
Bu terimi bir kenara bırakıp, günlük hayatta bu tür “dinler” yaratma eğilimimizi gözlemlemek gerek. Şöyle ki: Geçen hafta, arkadaş grubunda birinin sürekli “Hayatın anlamı pizza yemekte!” demesi üzerine, pizza yemenin bir din olabileceği fikrini kabul ettik. “Yani pizza ile ilahiyat var mı?” sorusu gündeme geldi. Herkes gülüyordu ama bir yandan da “Gerçekten de pizza yediğimizde ruhsal olarak daha iyi hissediyoruz” diye düşünmeye başladım.
2. Dini İnançlar ve Modern Yaşam
Günümüzde, “İRK bitig dini mi?” sorusunu sormak, belki de modern yaşamın içindeki gülünç ama derin bir noktanın ifadesi olabilir. Her şeyin dini bir temele oturması gerekmez mi? Yani, tarihsel olarak baktığımızda, insanlık zaman içinde her şeyin bir anlamı olması gerektiğini savundu. Hatta bir arkadaşım, “Beni 10 yıl sonra, ‘Instagramda yaptığımız paylaşımlar da bir din olacak mı?’ diye soran filozof olarak hatırlayın” dedi. Bu kadar ileri gitmeye gerek yok ama bazen gerçekten soruların derinliği beni biraz düşündürüyor.
“İRK bitig dini mi?” sorusunu soran biri, aslında bir anlamda hayatın anlamsızlığını, sadece biraz espriyle harmanlamış oluyor. Çünkü dinler de nihayetinde, hayata anlam katma çabasıyla doğmuş değil mi? Ama “pizza dini” dediğimizde, şaka yaparken bir yandan da “Acaba pizza yemek gerçekten de hayatın anlamı olabilir mi?” diye düşünmeden edemiyorsunuz.
3. Dini İnançlarımıza Felsefi Bir Bakış
Bazen ben de çok kafa yoruyorum, “Gerçekten de dünya bir tesadüf mü, yoksa her şeyin bir anlamı var mı?” diye. Yani, “İRK bitig dini mi?” sorusunu sadece bir şaka olarak görmemek lazım. Bu soruyla bir felsefi tartışmaya girebiliriz. Çünkü dini inançlar da, aslında bir tür hayat rehberi değil midir? Düşünsenize, eski Türklerde, Oğuz Kağan Destanı gibi efsaneler vardı ve bu efsaneler bir tür rehber işlevi görüyordu. Biz de modern zamanlarda pizza yemek gibi basit şeylere anlam yükleyebiliyoruz.
Bir diğer yandan, “İRK bitig dini mi?” sorusunu soran kişi, aslında toplumun varmak istediği noktaya, yani her şeyin biraz da olsa şaka olduğunu ve hayatın bu kadar ciddiye alınmaması gerektiğini anlatmaya çalışıyor olabilir. Sonuçta, “İrk bitig” gibi bir kavram, kimseye zarar vermeyen, sadece eğlenceli bir düşünce olabilir.
4. Diyalogla Derinleşen Bir Konu: “Din, Pizza, İrk ve Bitig”
Tam bu noktada, kendi iç sesimle biraz dalga geçmek istiyorum. İrk bitig dini mi? Olabilir ya! Hani, dün akşam arkadaşlarla Pizza yiyorduk, ve birden pizza dilimlerinin içindeki peynirin şekliyle bir felsefi derinlik bulduk.
Ben: “Bir pizza dilimi, hayatta anlam arayan bir insan gibi, ne kadar uğraşsa da sonunda bir yere varamıyor.”
Arkadaşım: “Ama o dilimin tadı yoksa? Yani, pizza dininde tat yoksa hayatın anlamı ne?”
Ben: “O zaman pizza yemeye devam etmeliyiz. Tat, her şeyin cevabıdır.”
İşte bu kadar basit! Pizza dini bile, kendine bir felsefe yaratabilir. Ama tabii ki, burada esas mesele şu: Bizim de her zaman bir anlam arayışında olmamız, “İRK bitig dini mi?” gibi soruları sormamıza sebep olabiliyor. O yüzden, dini soruları biraz daha şakacı bir dille dile getirdiğimizde, belki de dünyayı daha rahat kavrayabiliyoruz.
5. Sonuç: İrk Bitig Dini, Gerçekten Mi?
Sonuç olarak, İRK bitig dini mi sorusu, bence hayatın absürtlüğünü ve eğlenceli yönünü sorgulamak için mükemmel bir soru. Kimseye zarar vermeyen, herkesin kendi anlamını bulabileceği bir şaka. Belki de bu soru, aslında hepimizin “yeni dinlere” olan eğilimlerimizi komik bir şekilde ortaya koyuyor. Çünkü hayatta ne kadar ciddi olsak da, bazen sadece bir şaka ile büyük sorulara cevap bulabiliyoruz.
Sonuçta, herkesin kendi İRK bitig dinini yaratmasına ve kendi anlamını bulmasına bir engel yok. Ya da belki, gerçekten de pizza dini kurulacak bir gün…