Kategori: Makaleler

Sende o kargo hangi kargo ile çalışıyor? Bazen küçük bir paket beklemek, insanın gün içindeki tüm modunu değiştirebiliyor. Sabah ofiste kahvemi içerken telefonuma gelen “kargonuz yolda” bildirimiyle başlayan o mini heyecanı çok iyi biliyorum. İstanbul’da yaşayınca bu tür şeyler daha da anlam kazanıyor; çünkü trafik, yoğunluk, zamanın sürekli akıp gitmesi derken bir paketin ne zaman geleceğini düşünmek bile ayrı bir planlama gerektiriyor. Son zamanlarda en çok merak edilen konulardan biri de Sende o kargo hangi kargo ile çalışıyor sorusu. Özellikle online alışveriş arttıkça bu soru daha da sık sorulur hale geldi. Çünkü artık insanlar sadece ürünü değil, ürünün hangi kargo…

Para ağacı suyu sever mi? Ev bitkisi bakımından veriyle deneyim arasında bir yolculuk Sevgili Feg takipçileri, bugünkü yazımızda “Para ağacı suyu sever mi” konusuna odaklanıyoruz. Bir Ankara sabahında para ağacına bakarken başlayan soru Ankara’da sabahları pencere kenarındaki bitkilerime bakmak neredeyse otomatik bir alışkanlık haline geldi. Ekonomi okumuş, günlerini veri analizleriyle geçiren biri olarak bile, bazı soruların cevabı Excel tablolarında değil, doğrudan saksının içindeki toprakta gizli oluyor. En çok takıldığım sorulardan biri de şu oldu: Para ağacı suyu sever mi? Para ağacı dediğimiz bitki, yani Crassula ovata, aslında sukulent ailesinden geliyor. Bu bilgi ilk başta kulağa basit geliyor ama işin içine…

Bir Kargonun Peşinden: “Transfer Sürecinde” Yazısını İlk Gördüğüm An Kayseri’de yaşarken bazı şeyler insanın hayatında küçük gibi görünür ama içini düşündüğünden fazla etkiler. Ben de 25 yaşında, günlük tutmayı alışkanlık haline getirmiş biriyim. Bazı geceler defterimi açıp günün içinden kalan kırıntıları yazmadan uyuyamıyorum. O kırıntılar bazen bir insan bakışı oluyor, bazen bir mesaj, bazen de sadece bir kargo ekranında gördüğüm o soğuk ifade: “transfer sürecinde”. İlk kez o kelimeyi gördüğümde içimde garip bir boşluk oluştu. Sanki bir şey yolunda gitmiyordu ama kimse bunu açıkça söylemiyordu. İşte tam orada başladım düşünmeye: kargoda transfer sürecinde ne demek? Basit bir teknik ifade gibi…

Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü ve Görünmeyen Bir Denge: Ventilasyon ve Perfüzyon Üzerinden Pedagojik Bir Okuma Feg sayfasında bugün Ventilasyon ve perfüzyon nedir üzerine faydalı ve güncel bir içerik sizi bekliyor. Öğrenme, yalnızca bilgi edinme süreci değil; bireyin dünyayı algılama biçimini yeniden kuran bir dönüşüm alanıdır. İnsan zihni, tıpkı canlı bir organizma gibi, sürekli bir akışa ihtiyaç duyar: bilgi girişleri, anlamlandırma süreçleri ve yeniden yapılandırılan bilişsel yapılar… Bu akışın tıpta karşılığı ventilasyon ve perfüzyon dengesiyle açıklanabilir. Ventilasyon, akciğerlere havanın giriş-çıkış sürecidir. Perfüzyon ise bu havadan alınan oksijenin kan aracılığıyla dokulara taşınmasıdır. Biri olmazsa diğeri işlevsiz kalır. Aynı şekilde öğrenme süreçlerinde de bilgiye…

Septum ne demek? Ekonomik düşünceye açılan beklenmedik bir kapı Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşadığımızı kabul etmek, aslında her gün yaptığımız seçimlerin arka planını da görünür kılar. Bir şey seçtiğimizde başka bir şeyi vazgeçilmez biçimde geride bırakırız. Bu basit gerçek, ekonominin en temel taşlarından biridir. “Septum ne demek?” sorusu ilk bakışta biyolojiye ait bir tanım gibi görünse de, kavramsal olarak ayrım, bölünme ve düzenleme fikri üzerinden ekonomiyle güçlü bir analoji kurmaya imkân verir. Septum, biyolojide bir bölme yapısıdır; ekonomide ise çoğu zaman piyasaların, sektörlerin, gelir gruplarının ve karar mekanizmalarının birbirinden nasıl ayrıldığını anlamak için metaforik bir çerçeveye dönüşebilir. Septum kavramının…

Biyolojik bir başlangıç: enerji üretmeyen hücre ve siyasal metafor Olgun alyuvar hücreleri (eritrositler), insan vücudundaki en temel taşınma işlevlerinden birini üstlenir: oksijenin dokulara taşınması ve karbondioksitin geri alınması. Ancak bu hücreler, şaşırtıcı bir şekilde, oksijenli solunum yapmaz. Çünkü olgunlaştıklarında çekirdeklerini ve mitokondrilerini kaybederler. Mitokondri yokluğu, klasik anlamda oksijenli solunumun gerçekleşmesini imkânsız kılar. Bunun yerine enerji ihtiyaçlarını yalnızca anaerobik glikoliz üzerinden karşılarlar. Bu biyolojik gerçek, yalnızca hücresel bir detay olarak değil, güç ilişkileri, kaynak dağılımı ve sistem içi bağımlılıklar açısından düşündürücü bir analoji sunar. Toplumsal düzeni inceleyen bir bakış açısından bakıldığında, bu “enerji üretmeyen ama sistemin merkezinde yer alan yapı” fikri,…

Karel ismi hangi ülkenin? Bir ismin peşinde veri, anı ve biraz da merak Ankara’da sabahları Kızılay metrosunda insan selini izlerken bazen küçük şeylere takılıyorum. Birinin çantasındaki kitap ismi, bir diğerinin kulaklığından sızan şarkı ya da telefon ekranında gördüğüm bir isim… Geçenlerde bir toplantı notunda “Karel” yazısını görünce de aynı şey oldu. Karel ismi hangi ülkenin? diye kendi kendime sorarken buldum kendimi. Basit bir merak gibi duruyor ama isim dediğin şey, bazen bir ülkenin tarihine, bazen bir göç hikâyesine, bazen de veri setlerinin sessiz köşelerine açılan bir kapı gibi. Ben ekonomi okumuş biri olarak meseleye biraz da rakamların ve dağılımların gözüyle…

Feg çatısı altında bugün Kemik apofiz nedir konusunu tüm yönleriyle ele alıyoruz. Güç ilişkilerinin yalnızca kurumların yüzeyinde değil, toplumun en küçük yapısal katmanlarında bile iz bırakabildiği düşüncesi, siyasal düzeni anlamaya çalışan her yaklaşımın temel gerilimlerinden birini oluşturur. Bu gerilim, kimi zaman devletin görünür mekanizmalarında, kimi zaman da daha teknik ve biyolojik kavramların metaforik okumasında kendini yeniden üretir. Kemik apofiz, tıbbi olarak kemik üzerinde kas ve bağ dokularının tutunduğu çıkıntılı yapıyı ifade eder. Ancak bu kavram, siyaset bilimi perspektifinden okunduğunda, yalnızca biyolojik bir açıklama değil; iktidarın “tutunduğu”, güç kazandığı ve genişlediği yapısal temas noktalarının düşünsel bir modeli olarak da okunabilir. Kemik…

Hoş geldiniz! Feg olarak Hangi fonlar stopajdan muaf ile ilgili detaylı ve düzenli bir anlatım hazırladık. Stopajın Edebî Anatomisi: Vergi Metninin Görünmeyen Anlatısı Kelimeler yalnızca anlam taşımaz; aynı zamanda bir düzen kurar, bir düzeni bozar ve yeniden kurar. Ekonomi diliyle yazılmış her metin, aslında kendi içinde bir anlatıdır. “Stopaj” dediğimiz kavram da bu anlatının sessiz ama belirleyici karakterlerinden biridir. Vergi kesintisi olarak teknik bir çerçevede tanımlansa da, edebiyat perspektifinden bakıldığında stopaj; metnin içinde görünmeyen bir anlatıcı, satır aralarında dolaşan bir yorumcu gibidir. Bu bağlamda stopajdan muaf fonlar meselesi yalnızca finansal bir kategori değil, aynı zamanda metinler arası bir dolaşım alanıdır.…